Συνέντευξη με τον συνθέτη Αθανάσιο Σίμογλου

Γράφτηκε από την  Ιαν 08, 2016

Με αφορμή την ολοκλήρωση της τριλογίας που αφορά στη μελοποίηση των ποιημάτων του Κωνσταντίνου Καβάφη, από τον συνθέτη Αθανάσιο Σίμογλου, τον περασμένο Δεκέμβριο, στην Αθήνα, απολαύσαμε δύο συναυλίες στις οποίες παρουσιάστηκε το τρίτο και τελευταίο μέρος της τριλογίας, με τον τίτλο Δέησις.

Η σύνθεση του έργου αυτού διήρκεσε από το φθινόπωρο του 2006 έως και την άνοιξη του 2010 και η ηχογράφησή του έλαβε χώρα στη Βιέννη, με κλασσικούς τραγουδιστές και την Ορχήστρα Δωματίου Βιέννης, Ορφέας, την άνοιξη του 2015.

Στις δύο συναυλίες, οι θεατρικές σκηνές πλημμύρισαν με νότες, καθώς τα μελοποιημένα ποιήματα του Καβάφη ερμηνεύθηκαν από τη σοπράνο Βασιλική Καραγιάννη και τον βαρύτονο Κύρο Πατσαλίδη, με τη συνοδεία ορχηστρικού συνόλου, υπό τη διεύθυνση του Κωνσταντίνου Δημηνάκη.

  cid ii 151103682cece92e

Ολοκληρώσατε πρόσφατα την τριλογία που αφορά στη μελοποίηση των ποιημάτων του Κ. Π. Καβάφη. Ποια ήταν η αφορμή που σας έδωσε την ευκαιρία να ασχοληθείτε με τον μεγάλο αυτό Αλεξανδρινό ποιητή;

Την άνοιξη του 1983, με αφορμή την 50η επέτειο από τον θάνατο του Κ. Π. Καβάφη ο ελληνικός φοιτητικός σύλλογος και η ελληνική κοινότητα Στουτγάρδης, μου ανέθεσαν να μελοποιήσω ένα η δύο ποιήματα του μεγάλου Αλεξανδρινού, και φυσικά, δέχτηκα. Έτσι προέκυψαν οι τρεις πρώτες μελοποιήσεις μου πάνω σε ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη, Ιθάκη, Πόλις, Θερμοπύλες.

Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο κοινό στο οποίο απευθύνεστε με την τριλογία αυτή;

Από τη στιγμή που πρωταρχικός στόχος μου υπήρξε να φέρω τον ποιητή στα χείλη του ευρύτερου κοινού, η τριλογία μου αυτή απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως, ανεξάρτητα από το επίπεδο γνώσεων τους τόσο στη λογοτεχνία, όσο και στη μουσική.

Πόσο καιρό σας πήρε να συνθέσετε αυτό το θαυμάσιο έργο;

Σε βάθος χρόνου, από το 1983 έως το 2010, κατά διάφορα, μεμονωμένα διαστήματα.

Ξέρουμε πως στο επάγγελμα είστε γιατρός και μάλιστα το μεγαλύτερο μέρος της ζωής σας το περάσατε, και συνεχίζετε να το περνάτε, στη Γερμανία. Λαμβάνοντας υπ΄όψιν ότι ασκείτε ένα καθαρά επάγγελμα, δεν θα περιμέναμε –ίσως- να ασχοληθείτε με τη σύνθεση. Τι σας έκανε να στραφείτε προς αυτή την κατεύθυνση;

Η σύνθεση είναι μια καθαρά προσωπική μου υπόθεση, με την οποία άρχισα να ασχολούμαι από πολύ νεαρή ηλικία, όντας μόλις 14 ετών. Από την άλλη, το 1970 τόσο από δική μου επιλογή, αλλά και λόγω της σχετικής επιρροής του πατέρα μου, επέλεξα ως βιοποριστικό επάγγελμα την ιατρική, χωρίς όμως να εγκαταλείψω ποτέ, τη μουσική δημιουργία, στην οποία αφοσιωνόμουν στον ελεύθερο χρόνο μου.

‘Άλλωστε, τελικά, και οι δύο ενασχολήσεις μου, ιατρική και μουσική έχουν ένα κοινό παρονομαστή...τον άνθρωπο, με τη μεν ιατρική να ενδιαφέρεται για την ψυχοσωματική υγεία του, τη δε μουσική για την ψυχική και κοινωνική του ευεξία.

Στα δύο κονσέρτα της Αθήνας που έγιναν 18 και 20 Δεκεμβρίου, βλέπουμε εξαιρετικά ονόματα, όπως η σοπράνο Βασιλική Καραγιάννη, ο βαρύτονος Κύρος Πατσαλίδης αλλά και ο διευθυντής ορχήστρας, Κωνσταντίνος Δημηνάκης. Ήταν δική σας επιλογή; Κι αν ναι, ποια είναι τα κριτήριά σας;

Η επιλογή των καλλιτεχνικών συνεργατών μου που θα ερμηνεύσουν το έργο μου γίνεται αποκλειστικά από εμένα τον ίδιο με κριτήρια αισθητικά αλλά και κοινωνικά. Με ενδιαφέρουν σχετικά νέοι καλλιτέχνες πλέον, τόσο ταλαντούχοι μουσικά όσο και ακέραιες προσωπικότητες, διότι θα αποτελέσουν την διάδοχη μας γενιά στο μουσικό πολιτιστικό γίγνεσθαι. Συνεπώς η επιλογή τους δεν είναι μια απλή υπόθεση, αλλά για μια πράξη ευθύνης, πραγματικά.

Αγωνιάτε για το πώς θα υποδεχτεί η πατρίδα σας το έργο σας;

Φυσικά και κάτι τέτοιο με απασχολεί, αν και το γεγονός ότι οι μέχρι τούδε κριτικές τόσο καταξιωμένων ειδικών όσο και του κοινού στα πρώτα δύο μου CDs («Shades of Love» και «Return») ήταν υπέρ το δέον θετικές, κάτι που με ενθαρρύνει, σχετικά.

Εκείνο όμως που με προβληματίζει είναι το πώς το έργο μου θα γίνει γνωστό στο μάλλον ευρύ κοινό, όπως ευελπιστώ, και εδώ σημαντικό λόγο έχουν τα mass-media. Στην αρχή, τουλάχιστον, αφού στη συνέχεια έρχεται ο χρόνος και αποφασίζει ποιες δημιουργίες έχουν τα εχέγγυα για να επιζήσουν. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι την μεγαλύτερη λογοκρισία οφείλει να την κάνει ο ίδιος ο δημιουργός στο έργο του πολύ πριν το δημοσιοποιήσει. Μόνο έτσι μπορεί να έχει τη συνείδηση του ήσυχη.

Σας έχουν επηρεάσει κάποιοι συνθέτες;

Πριν σας απαντήσω σε αυτήν την ερώτηση σας, θέλω να τονίσω ότι οι συνθέσεις μου δεν αφορούν μόνο στην ασματική μουσική (μελοποίηση ποιημάτων), αλλά και οργανικές συνθέσεις όπως συμφωνίες, κονσέρτα, συμωνικές σουίτες, ένα ορατόριο, μια ραψωδία κ.λ.π

Τώρα έρχομαι στη συγκεκριμένη ερώτηση σας. Ασφαλώς και με έχουν επηρεάσει κάποιοι συνθέτες και τα κριτήρια είναι κυρίως δύο: η υψηλή αισθητική των έργων τους και οι συνθετικές τους καινοτομίες που αποτέλεσαν σταθμό ώστε να παράγουν την τέχνη.

Μάλιστα, για να ακριβολογώ, πολλοί συνθέτες με έχουν επηρεάσει, με το έργο τους. Κυρίως όμως ο Α. Βιβάλντι, για την προκλασσική μουσική ο L.V.Beethoven όσον αφορά στην κλασσική εποχή και ο Μάνος Χατζηδάκις, όπως και βυζαντινά και δημώδη ακούσματα στα καθ ημάς.

Τι είναι τελικά η έμπνευση; Πότε έρχεται; Πότε κορυφώνεται και πώς αντιλαμβάνεται ο συνθέτης ότι πρέπει να ασχοληθεί με την «υλοποίησή» της;

Οφείλω να ομολογήσω ότι αυτή η ερώτηση σας είναι η πιο δύσκολη να απαντηθεί, ταυτόχρονα όμως αποτελεί και μια πρόκληση για κάθε δημιουργό (μουσουργό). Προσωπικά, θα την εξειδικεύσω κυρίως στο χώρο της μουσικής σύνθεσης αν και παρόμοια νομίζω ότι ισχύουν και για άλλες μορφές τέχνης. Κατ αρχήν, για να υπάρξει έμπνευση πρέπει να υπάρξει ένα συγκεκριμένο ερέθισμα, ένα οξύ ψυχικό γεγονός, όπως θα έλεγε ο Στρατής Τσίρκας. Αυτό το ερέθισμα συνήθως έρχεται αυθόρμητα και απρόσκλητα (μια ιδιαίτερη ατμοσφαιρική κατάσταση ένα κοινωνικό συμβάν του περίγυρου, ένα άκουσμα, ένας πίνακας ζωγραφικής, μια αφήγηση, μια συναισθηματική αλλαγή). Ή το ερέθισμα προκαλείται από την ανάγνωση ενός κειμένου, ενός ποιήματος ή την παρακολούθηση ενός κινηματογραφικού η θεατρικού έργου κλπ. Το ερέθισμα αυτό δημιουργεί μια εσωτερική αναστάτωση στον δημιουργό και του προκαλεί την ανάγκη να δημιουργήσει. Η ψυχική ηρεμία επέρχεται μόνον όταν ολοκληρωθεί το δημιούργημα και εγκριθεί από την λογοκρισία του δημιουργού. Όταν το δημιούργημα είναι αμιγώς οργανικό, τότε μιλάμε για απόλυτη μουσική, όταν το μουσικό δημιούργημα υπαγορεύεται από ένα ποίημα, ένα πεζό, ένα θεατρικό έργο, τότε μιλάμε για προγραμματική μουσική. Εδώ η μουσική έχει επικουρικό ρόλο, δηλαδή υπηρετεί μια άλλη τέχνη. Εκείνο που σίγουρα μπορώ να πω, είναι ότι η έμπνευση είναι η μεγάλη έλξη που προκαλεί ένα ερέθισμα (δια των αισθήσεων) ή εσωτερικό (με τα μάτια της ψυχής) στον μελλοντικό δημιουργό μια μέθεξη, μια trans κατάσταση.

Σας ευχαριστώ για την υπομονή σας

Δρ. Αθανάσιος Σίμογλου

Το νέο CD του κου Σίμογλου «Τα πλοία της Τέχνης» ή «Καβάφης ο ελληνικός», θα κυκλοφορήσει την άνοιξη του 2016.

 

Ειρήνη Κάντζα

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Fresh News

Το site morethanawoman.gr χρησιμοποιεί cookies για την καλύτερη εμπειρία σας