Εργασιακό Burnout: το σύνδρομο της «επαγγελματικής εξουθένωσης»

Γράφτηκε από την  Σεπ 28, 2015

Το σύνδρομο της «επαγγελματικής εξουθένωσης» είναι, ουσιαστικά, η απάντηση στο συσσωρευμένο εργασιακό άγχος, στους απαιτητικούς ρόλους και τα καθήκοντα, στην εξάρτηση από την εργασία και στους έντονους ρυθμούς δουλειάς.

Βασικά χαρακτηριστικά του φαινομένου αυτού είναι η ολοκληρωτική παραίτηση του εργαζόμενου, η συναισθηματική κούραση, η απομόνωση από τους συναδέλφους, η μειωμένη παραγωγικότητα και ενεργητικότητα, οι περιορισμένες (ή και ανύπαρκτες) φιλοδοξίες, το ψυχικό και συναισθηματικό κενό, το μειωμένο ενδιαφέρον για επαγγελματική επιτυχία και η αρνητική αυτό-εικόνα. Ενώ όμως όλα αυτά ακούγονται και φαντάζουν τρομερά ίσως, εν τέλει, να λειτουργούν «προστατευτικά» για το άτομο που διακατέχεται από τόσο αρνητικά συναισθήματα επειδή, κάποια στιγμή, θα σημάνουν μια ποιοτική προσωπική και επαγγελματική αλλαγή!

Το burnout, το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης, ή μεταφράζοντας κυριολεκτικά τον αγγλικό όρο, το κάψιμο, είναι μία ύπουλη μορφή κατάθλιψης της οποίας τα αίτια συνδέονται με τον επαγγελματικό χώρο. Είναι ύπουλη γιατί δεν γίνεται εύκολα διακριτή ως κατάθλιψη από το περιβάλλον, αλλά ούτε και από το ίδιο το άτομο που πάσχει.

Καθώς, τα συμπτώματα εγκαθίστανται σταδιακά και δεν γίνονται εύκολα αντιληπτά, το υποκείμενο δεν ζητάει βοήθεια, ούτε από το περιβάλλον του, ούτε από κάποιον ειδικό. Αποτέλεσμα αυτού, είναι η εγκατάσταση της ψυχικής πάθησης η οποία εξαπλώνεται και παύει να αφορά μόνο στον εργασιακό χώρο, αλλά επιδρά και στην οικογενειακή , την προσωπική και σεξουαλική ζωή του ατόμου.

Το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης εκδηλώνεται σταδιακά με τα εξής συμπτώματα:

- βιολογικά/σωματικά συμπτώματα

κούραση και εξάντληση
συχνοί πονοκέφαλοι, πόνοι στην πλάτη και μυϊκοί πόνοι
διαταραχές στη διατροφή και τον ύπνο
προβλήματα στομάχου, καρδιάς και πίεσης

- ψυχολογικά/συναισθηματικά συμπτώματα

αίσθημα αποτυχίας, απογοήτευσης και θυμού
έντονο άγχος και πίεση
έλλειψη κινήτρων
κυνισμός, αρνητισμός και αδιαφορία
μειωμένη ικανοποίηση από την εργασία
σύγχυση και συναισθηματική αναστάτωση

- συμπτώματα συμπεριφοράς

απόσυρση/απομάκρυνση από τις ευθύνες
απομόνωση από τους άλλους
τάση για ματαίωση και έντονη αναβλητικότητα
χρήση ναρκωτικών ουσιών ή αλκοόλ
ευερεθιστικότητα και επιθετική συμπεριφορά
άρνηση για δουλειά και ανικανότητα τήρησης του ωραρίου εργασίας

Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες, εξίσου σημαντικοί, που πυροδοτούν το εργασιακό burnout, όπως για παράδειγμα ο τρόπος ζωής ή τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας ενός ατόμου. Πιο συγκεκριμένα, διακρίνονται τα αίτια που έχουν σχέση με:

Α. τις συνθήκες εργασίας, όπως έλλειψη επαγγελματικής αναγνώρισης ή ικανοποιητικής αμοιβής, ασαφής ρόλος και καθήκοντα, απαιτητικοί ρυθμοί εργασίας και υψηλές προσδοκίες όλων, υπερβολικές ευθύνες, μονοτονία ή ανία, χαοτικό ή γεμάτο πίεση εργασιακό περιβάλλον
Β. τους προσωπικούς παράγοντες ( συγκεκριμένα, το lifestyle και η προσωπικότητα του ατόμου), όπως υπερβολική ευσυνειδησία και αφοσίωση, υψηλές προσωπικές προσδοκίες, έντονη πεποίθηση ότι τα καταφέρνουν όλα μόνοι τους, έλλειψη ύπνου και ξεκούρασης, σχέση εξάρτησης από την εργασία, ανάληψη περισσότερων ευθυνών από αυτό που αντέχουν, τελειομανία, πεσιμιστική εικόνα του εαυτού τους και του κόσμου. Γενικά στοιχεία της προσωπικότητας των ατόμων αυτών είναι συνήθως:

Η τελειομανία
Το υψηλό αίσθημα ευθύνης που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο, πριν την έναρξη της νόσου
Η εργατικότητα
Η υψηλή αξία που αποδίδει στο επάγγελμά του
Η συνέπεια
Η φιλοδοξία
Μία ψυχική ευαλωτότητα που σχετίζεται με την οικογενειακή ή προσωπική του ιστορία (π.χ. μέλη της οικογένειας που πάσχουν από κάποια ψυχική ασθένεια, πρόωρος θάνατος των γονιών κλπ).

Τέλος, το burnout, όπως και οι περισσότερες ψυχικές παθήσεις εμφανίζεται ως μία λύση επιβίωσης του ατόμου. Επιβίωσης, γιατί το υψηλό στρες μπορεί να φέρει τον θάνατο. Σίγουρα όμως, ο άνθρωπος αυτός χρειάζεται βοήθεια κι ακόμη κι αν δεν το καταλαβαίνει ο ίδιος, πρέπει να ενεργοποιηθεί το οικογενειακό του περιβάλλον.

 

Ζωγραφιά Αντωνιάδου MSc, υπ.PhD,

Ψυχαναλύτρια-Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

www.zografia-andoniadou.gr

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Τηλ.: 697-1939249

Ζωγραφιά Αντωνιάδου

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Fresh News

Το site morethanawoman.gr χρησιμοποιεί cookies για την καλύτερη εμπειρία σας