Γονείς με ειδικές ανάγκες

Γράφτηκε από την  Δεκ 03, 2013

Oι περισσότερες συζητήσεις, σήμερα, επικεντρώνονται στα Άτομα με Ειδικές Ανάγκες •από τη δική μας μεριά, ας προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε τις οικογένειές τους, για ένα καλύτερο αύριο για όλους μας.

Η 3η Δεκεμβρίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες το 1992, επειδή εκείνη την ημέρα η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε το Πρόγραμμα Δράσης για τα ΑΜΕΑ. Θέλησε έτσι να παρακινήσει τις κυβερνήσεις, τους διεθνείς οργανισμούς, τους διάφορους φορείς και τις κοινωνίες να εστιάσουν την προσοχή τους στα δικαιώματα και τις δυνατότητες των ανθρώπων με αναπηρία που, σημειωτέον, αποτελούν το 7-11% του παγκόσμιου πληθυσμού •δηλαδή, περισσότεροι από 500 εκατομμύρια.

Σε μια χώρα, όμως, όπου η οικονομική, κοινωνική και ψυχολογική στήριξη των ΑΜΕΑ βασίζεται ακόμα κατά πολύ στην ιδιωτική πρωτοβουλία (με το 80% να ζει στα όρια της φτώχειας και το 84% να παραμένει αποκλεισμένο από την αγορά εργασίας), υπάρχει μια επιπλέον διάσταση του προβλήματος που, κατά τη γνώμη μας, χρήζει ιδιαίτερης προσέγγισης: οι ευθύνες και το «βάρος» που επωμίζονται οι οικογένειες, υστερώντας μάλιστα σε ενημέρωση αλλά και ουσιαστική βοήθεια από την πλευρά της Πολιτείας.

Για να παρέχουμε σωστή φυσική και -κυρίως- ψυχολογική φροντίδα σε ένα άτομο με ειδικές ανάγκες, είναι απαραίτητο να ασχοληθούμε κατ' αρχήν με τη δική μας ψυχολογία. Να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς με τον εαυτό μας για τις δυνατότητες και τις αντοχές μας και να μη «θυσιάζουμε» τη ζωή μας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να βρίσκουμε έστω και λίγο ελεύθερο χρόνο για τα προσωπικά «θέλω» και τα ενδιαφέροντά μας, διαφυλάττοντας συγχρόνως τη σχέση μας με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, την κοινωνικότητα και τις φιλίες μας.

Μελετώντας τις σχέσεις των αδερφών των ΑΜΕΑ, οι ειδικοί έχουν καταλήξει ότι διακατέχεται από αντιφατικά συναισθήματα: πίστης κι αντιπαλότητας, αφοσίωσης κι αποξένωσης, αγάπης και έχθρας. Τα «υγιή» αδέρφια περιγράφονται συχνά ως πολύ πιο υπεύθυνα και ευαίσθητα προς τις ανάγκες των άλλων, επισημαίνεται όμως ότι αναγκάζονται να ενηλικιωθούν νωρίτερα. Όσον αφορά στα συναισθήματα που τελικά κυριαρχούν, εξαρτώνται κατά πολύ από το χρόνο και την προσοχή που εξασφαλίζουν τα ίδια από τους γονείς, τις στρεσογόνες καταστάσεις που δημιουργούνται στο σπίτι, την πίεση που πιθανόν υφίστανται να συμπεριλαμβάνουν πάντα το ΑΜΕΑ στις δραστηριότητές τους, τις ενοχές που τους «φορτώνονται» και, φυσικά, τα κοινωνικά ταμπού.

Κατά τη διάρκεια έρευνας που έγινε μεταξύ 29 οικείων σε ΑΜΕΑ, ηλικίας 8-16 ετών, άπαντες μίλησαν με τρυφερότητα, ανέφεραν ωστόσο μια σειρά από καθημερινά προβλήματα: δέχονταν πειράγματα και κοροϊδευτικά σχόλια από τους συμμαθητές τους, ζήλευαν το μέγεθος του ενδιαφέροντος που τα ΑΜΕΑ «κέρδιζαν» από τους γονείς τους, αισθάνονταν άσχημα για τη δημόσια «εικόνα» τους, αλλά και για το ότι οι έξοδοι της οικογένειας ήταν περιορισμένες •ανέφεραν ακόμα ότι, πολλές φορές, αδυνατούσαν να συγκεντρωθούν στα μαθήματα.

Αντιφατικά συναισθήματα είναι φυσιολογικό να «βασανίζουν» από καιρού εις καιρόν και τους γονείς των ΑΜΕΑ •ασχέτως αν δεν «επιτρέπεται» να τα παραδεχτούν. Κρατώντας καλά φυλαγμένα τα «μυστικά» τους κι αρνούμενοι να τα συζητήσουν ανοιχτά με το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον τους, μειώνουν τις πιθανότητες να έχουν σημαντικούς «συμμάχους» στις ανησυχίες τους και τις δυσκολίες που σίγουρα θα εμφανιστούν. Έτσι όμως προκαθορίζουν την πορεία και την ποιότητα της δικής τους ζωής, όπως και των ανθρώπων που χρειάζονται τη φροντίδα τους. Στον αντίποδα, υπάρχουν πολλές διέξοδοι που μπορούν -και πρέπει- να αναζητήσουν...

1. Κατ' αρχήν, παρέχοντας τη δυνατότητα σε ένα άτομο με ειδικές ανάγκες να εκπαιδευτεί ανάλογα με τις δυνατότητές του, να αποκτήσει έναν επαγγελματικό προσανατολισμό ή απλά να ασχοληθεί πιο ενεργά με ό,τι το ευχαριστεί, ενδυναμώνουμε την προσωπικότητά του και το βοηθάμε να αξιοποιήσει δημιουργικά τον ελεύθερό χρόνο του, ενώ συγχρόνως δίνουμε την ευκαιρία στην υπόλοιπη οικογένεια να ισορροπήσει τις καθημερινές ασχολίες της, αλλά και να ξεκουραστεί.

2. Η ανάθεση ρόλων, ο καταμερισμός υποχρεώσεων και ευθυνών, οι οποίες θα επαναπροσδιορίζονται μέσα από τακτικές, οικογενειακές «συσκέψεις», είναι επίσης ένα απαραίτητο βήμα που πρέπει να γίνει, όπως και η αναζήτηση του κατάλληλου ειδικού ο οποίος θα αναγνωρίσει τη συνεισφορά και θα τονώσει την ψυχολογία όλων των μελών. Ανάλογος είναι ο στόχος πολλών υποστηρικτών προγραμμάτων, στο πλαίσιο των οποίων κοινωνικοί λειτουργοί, λογοθεραπευτές, φυσικοθεραπευτές κ.α. πραγματοποιούν επισκέψεις στο σπίτι και δίνουν κατευθύνσεις τόσο στο ΑΜΕΑ όσο στους συγγενείς.

3. Η παρακολούθηση επιμορφωτικών σεμιναρίων δημόσιων κι ιδιωτικών φορέων, η διαρκής ενημέρωση και πληροφόρηση (για παράδειγμα, μέσω του περιοδικού «Αναπηρία τώρα!» και της ιστοσελίδας www.disabled.gr) και, τέλος, η ένταξη σε συλλόγους γονέων ΑΜΕΑ, θα λειτουργήσουν ακόμα πιο ενισχυτικά και θα σας βοηθήσουν να καταλάβετε ότι... δεν είστε μόνοι σας!

Ελευθερία Κανακάκη

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Fresh News

Το site morethanawoman.gr χρησιμοποιεί cookies για την καλύτερη εμπειρία σας