Μήπως το παιδί σας είναι… ιδιοφυία;

Γράφτηκε από την  Σεπ 18, 2017

Η μέτρηση του I.Q. θεωρείται ένας μάλλον «φτωχός» τρόπος για ν' αναγνωρίσουμε τις ικανότητες ενός πραγματικά έξυπνου παιδιού!

Ας το παραδεχτούμε: όλοι οι γονείς πιστεύουμε ότι το παιδί μας είναι πιο έξυπνο απ' όλα τ' άλλα, μόνο που μερικά παιδιά διαφέρουν στ' αλήθεια! Κι ενώ, ακόμα και σήμερα, δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισμός της ευφυϊας, ως επί το πλείστον βασιζόμαστε στο τεστ I.Q. που επινόησε το 1928 ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, Λούις Τέρμαν, ο οποίος όρισε άνω του 140 (με μέσο όρο του παγκόσμιου πληθυσμού το 100) το δείκτη της ιδιοφυϊας! Τι έχουν ν' αντιπαραθέσουν οι επικριτές του;

√ Την περίπτωση του Γουίλιαμ Σόκλι, εφευρέτη του τρανζίστορ, ο οποίος κέρδισε το Νόμπελ Φυσικής το 1956, ενώ είχε αποκλειστεί από μια μακροχρόνια έρευνα περί ευφυϊας.
√ Την περίπτωση του Λουί Αλβάρεζ, ο οποίος επίσης τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσικής το 1968, κι ας είχε αποκλειστεί από την ίδια έρευνα λόγω... χαμηλού I.Q.
√ Την περίπτωση, μεταξύ πολλών ακόμα, του Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο οποίος αναγκάστηκε δεν κατάφερε να εισαχθεί στο Πολυτεχνείο της Ζυρίχης, ενώ αργότερα αναγκάστηκε να εργαστεί ως υπάλληλος σε γραφείο ευρεσιτεχνιών, επειδή οι αιτήσεις του για ακαδημαϊκή καριέρα απορρίπτονταν η μία μετά την άλλη.

Ίσως, λοιπόν, πιο σωστός ορισμός της ιδιοφυϊας είναι αυτός που έχει δοθεί από το Γερμανό παιδοψυχολόγο Detlef H. Rost, από τους διασημότερους στον τομέα της εκπαιδευτικής ψυχολογίας: «Πρόκειται για ένα άτομο το οποίο έχει τη δυνατότητα ν' αφομοιώνει ταχύτατα περιεχόμενα και διαδικασίες και είναι σε θέση να εκμεταλλεύεται αποτελεσματικά τις γνώσεις του για να επιλύει νέα προβλήματα που έχει ν' αντιμετωπίσει σε πολλές διαφορετικές καταστάσεις, όπως στο σχολείο, στην οικογένεια, στον ελεύθερο χρόνο, στην εργασία.

Το ιδιοφυές άτομο είναι ικανό να μαθαίνει γρήγορα από τις εμπειρίες του σε αυτές τις καταστάσεις κι επιπλέον, μπορεί να διακρίνει σε ποιες περιπτώσεις βρίσκουν εφαρμογή οι νέες γνώσεις του. Το ιδιοφυές άτομο είναι σε θέση να τα κάνει όλα αυτά με τρόπο κατά πολύ καλύτερο απ' ό,τι η πλειοψηφία της ομάδας των ατόμων με τα οποία συγκρίνεται •για παράδειγμα, με άτομα της ίδιας ηλικίας.»

Ωστόσο, «το νοητικό κριτήριο δεν πρέπει να είναι το μόνο», υπογραμμίζει η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος Αλεξάνδρα Καππάτου στο βιβλίο της «Γνωρίστε το παιδί σας» (εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί): «Πρέπει να συνυπολογίζονται κι άλλα στοιχεία της προσωπικότητας, που είναι επίσης σημαντικά, όπως τα κίνητρα, η επιμονή μέχρι τον τελικό στόχο και η δημιουργικότητα να βρίσκονται νέες λύσεις σε συνηθισμένα προβλήματα.» Για το λόγο αυτό, η Αμερικανική Ένωση Χαρισματικών Παιδιών (National Association for Gifted Children) προτείνει ένα μοντέλο πέντε ικανοτήτων και των χαρακτηριστικών που τις συνοδεύουν, σε μια προσπάθεια ν' αναγνωρίσουν εγκαίρως οι γονείς τα βασικά στοιχεία:

Δημιουργική σκέψη
● Ο προφορικός και ο γραπτός λόγος του παιδιού διακρίνονται από εκφραστικό πλούτο και πρωτοτυπία.
● Απολαμβάνει να δημιουργεί και να εφευρίσκει.
● Καταλήγει σε πολλές λύσεις για ν' αντιμετωπίσει ένα δεδομένο πρόβλημα.
● Συχνά αυτοσχεδιάζει.
● Έχει αίσθηση του χιούμορ.
● Δεν το πειράζει να διαφέρει από τους συνομήλικούς του.
● Του αρέσουν οι προκλήσεις.

Γενική διανοητική ικανότητα
● Μαθαίνει πολύ γρήγορα.
● Είναι περίεργο.
● Επεξεργάζεται κάθε είδους πληροφορία με περίπλοκους τρόπους.
● Διαθέτει αφαιρετική σκέψη.
● Το ενθουσιάζουν οι καινούργιες ιδέες.
● Του αρέσει να κάνει υποθέσεις και να πειραματίζεται.
● Καταπιάνεται με διάφορες εργασίες από μόνο του.

Συγκεκριμένη ακαδημαϊκή ικανότητα
● Έχει πολύ καλή μνήμη.
● Έχει μεγάλη ταχύτητα αντίληψης.
● Κατέχει πολλές γνώσεις σ' ένα συγκεκριμένο τομέα (για παράδειγμα, μαθηματικά)
● Έχει υψηλές επιδόσεις σ' ένα γνωστικό τομέα.
● Αφοσιώνεται με ενθουσιασμό και ζήλο σε συγκεκριμένα ενδιαφέροντα.

Καλλιτεχνικό ταλέντο
● Έχει εξαιρετική αίσθηση του χώρου και των αναλογιών.
● Έχει ασυνήθιστη ικανότητα έκφρασης των αισθημάτων και της διάθεσής του, μέσω της κίνησης, της μουσικής και των χρωμάτων.
● Εκφράζεται δημιουργικά.
● Έχει μεγάλη παρατηρητικότητα.

Ηγετική ικανότητα
● Αναλαμβάνει ευθύνες.
● Έχει μεγάλες απαιτήσεις από τον εαυτό του και τους γύρω του.
● Εκφράζεται άνετα και συγκροτημένα.
● Είναι σε θέση να προβλέψει τις συνέπειες των πράξεων και των αποφάσεών του.
● Έχει καλή κρίση.
● Έχει αυτοπεποίθηση.
● Έχει οργανωτικές δυνατότητες.

Να τονίσουμε ότι δεν υπάρχουν «προικισμένα» παιδιά που να συγκεντρώνουν όλες αυτές τις ιδιότητες •όλα πάντως είναι επίμονα, διακρίνονται από υψηλά επίπεδα ενέργειας και δύσκολα αποδέχονται οποιαδήποτε μορφή εξουσίας. Πολλά από αυτά έχουν πρόβλημα με το γραφικό τους χαρακτήρα (κυρίως επειδή γράφουν γρήγορα), επιστημονικές έρευνες όμως έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ένα μεγάλο ποσοστό έξυπνων παιδιών έχει ασταθή τρόπο ανάπτυξης (μερικά μέρη του εγκεφάλου αναπτύσσονται εις βάρος κάποιων άλλων) γι' αυτό κι αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες (όπως δυσλεξία, δυσγραφία και δυσπραξία) ή υποφέρουν από το σύνδρομο Άσπεργκερ (επιδεικνύουν, δηλαδή, ανεπάρκεια στην κοινωνικότητα και την επικοινωνία).

Να συμπληρώσουμε, τέλος, ότι η πλειοψηφία των χαρισματικών παιδιών χαρακτηρίζεται από ψυχική (κυρίως λόγω άγχους) αλλά και σωματική ευαισθησία •η δεύτερη περίπτωση οφείλεται στο ότι συχνά αποφεύγουν τον αθλητισμό ή ενοχλούνται από διάφορους περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως το έντονο φως και οι θόρυβοι ή καταπιάνονται με δραστηριότητες που αρμόζουν σε μεγαλύτερα. «Αρκεί να σκεφτούμε», λέει η Αλεξάνδρα Καππάτου, «ότι βρίσκονται σε διαρκή δυσαρμονία με τη χρονολογική τους ηλικία. Είναι ευάλωτα στην κριτική και αυτό τους δημιουργεί ασίγαστη επιθυμία για επιτυχία και -κατ' επέκταση- για αναγνώριση... Δυστυχώς,•στην παρούσα φάση, το εκπαιδευτικό μας σύστημα και η κοινωνία μας γενικότερα δεν έχουν την κατάλληλη δομή για να "υποδεχθούν" το δικό τους, "ανεβασμένο" δείκτη ευφυϊας.»

Ελευθερία Κανακάκη

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Fresh News

Το site morethanawoman.gr χρησιμοποιεί cookies για την καλύτερη εμπειρία σας